Mantar Hastalıkları

 

Mantarlar, deride ve tırnakların altında çoğalan ve ancak mikroskop ile görülebilecek küçük organizmalardır. Tüm mantar hastalıkları oldukça bulaşıcıdır ve kolaylıkla yayılabilir. Ayak ve tırnak mantar hastalıkları tedavi edilmediklerinde vücudunuzun diğer bölümlerine yayılabilir, yakınlarınıza bulaşabilir veya vücudunuzda bakterilere bağlı daha ciddi infeksiyonlara neden olabilir.

– Mantarların üremek için sıcağa ve neme gereksinimi vardır ve sıcak iklimler onlar için mükemmeldir. Havuzlar, plajlar, jimnastik, güzellik salonları, yatılı okullar ve camiler gibi ortak kullanım alanları ve ortak kullanılan havlu, terlik, ayakkabı gibi eşyalar mantarların çoğalması ve bulaşması için çok uygundur. Ayrıca pişikler, ayakkabı vurması, su, deterjan, sentetik giysi ve çoraplara bağlı tahrişler de ayaklarda mantar hastalığı gelişmesi için uygun zemin hazırlar. Ayak mantar hastalığı tedavi edilmediğinde tırnaklara bulaşabilir.

 

Mantar Hastalıklarının Sebepleri Nelerdir?

  • Mantar hastalığının yayılımını ve bulaşmasını kolaylaştıran etkenler olarak aşağıdakiler sayılabilir.
  • Ayakların ve ellerin nemli, ıslak bırakılması, yıkamadan ya da havuz ve denizden sonra yeterince kurulanmaması mantar hastalıklarının oluşumu için gerekli nemi sağlayabilir.
  • Özellikle yaz aylarında kapalı ayakkabıların giyilmesi hem gerekli nemli ortamı hem de bu mantarlar için gerekli oksijensiz ortamın oluşmasına yardım edebilir.
  • Yaz aylarında derinin uzun süre oluşan terden arındırılmaması mantar hastalıklarına neden olabilir.
  • Kişisel hijyene özen gösterilmemesi mantar hastalığının kişiler arasında bulaşmasını kolaylaştırabilir. Terlik, çorap, ayakkabı, havlu gibi ortak kullanılan eşyalar ya da havuz, plaj gibi ortak kullanım alanları da mantar hastalıklarının üremesi ve bulaşması için uygun bir ortamdır. Ayrıca tırnak makası, törpü gibi aletler vasıtasıyla tırnak mantarının bulaşması kolaylaşabilir.
  • Mantar özellikle kıvrımlı deri bölgelerine yerleşebilir. Bu bölgelerde genellikle net sınırlı kızarıklık görülebilir. Genellikle aşırı kaşıntılıdır. Tırnağa yerleşmişse şekil ve renk değişikliği gözlenebilir. Ayırıcı tanıyı koymak için mutlaka bir hekime başvurmak gerekir.

 

Mantar Hastalıkları Nelerdir?

Mantar türleri değişiklik gösterse bile tedavide önemli bir değişiklik yoktur.

  • Tineapedis (Ayak Mantarı): Genellikle ayak parmaklarını tutan mantar hastalığıdır. Beyazlaşma, deride soyulma ve kaşıntı genel belirtileridir. Daha ilerlemiş vakalarda enfeksiyon görülebilir. Ayak mantarlarına dermatofit ya da candida denilen maya mantarı sebep olabilir. Hasta iyi sorgulanırsa benzer yakınmaların ailenin diğer fertlerinde de olduğu görülebilir. Genellikle insandan insana aynı terlik, çorap, ayakkabının giyilmesi ile, hamamlar ya da havuz gibi mekanlardan ya da askerlik süresinde uzun süre bot giyimi sırasında oluşabilir.
  • Tineakorporis (Vücut Mantarı): Vücudun herhangi bir alanında meydana gelen mantar hastalığıdır. Vücutta mantar bir alandan kızarıklık, pullanma, kaşıntı yakınmasıyla başlayıp çevreye doğru bir halka şeklinde yayılır. En sık kasıklar ve eller tutulur. Erkeklerde en fazla kasık, kadınlarda ise nemli bir bölge oluşturan göğüs altlarında görülmektedir. Kadınlarda göğüs altları ve çocuklarda bez bölgesinde candida dediğimiz maya mantarı sıklıkla etkendir.
  • Tineakapitis (Saç Kıran): Kafa derisi ya da saçları tutan mantar enfeksiyonudur. Özellikle çocuklarda görülür. İnsandan insana bulaşan tiplerinde genellikle saçların döküldüğü bir alan ve bu alanda hafif kızarıklık, pullanma oluşur. Saçlar çabuk ele gelir ve kısa sürede saçsız bir alan oluşur. Hayvanlardan bulaşan tinea kapitiste iltihaplanma çok fazladır. Kızarıklık belirgindir.
  • Onikomikoz (Tırnak Mantarı): Tırnaklarda meydana gelen mantar hastalığıdır. Özellikle ayak tırnaklarında birinde ya da hepsinde tırnak altında kalınlaşma, renk değişimi ya da çürük ağaç gibi tırnakta çabuk kopmalar olabilir. El tırnakları daha az oranda tutulur. Ayak tırnaklarının tutulumu genellikle ayak mantarına eşlik eder. Bu enfeksiyonda da başkasının kullandığı terlik, ayakkabı ya da hamam, havuz gibi ortamlar ya da çıplak ayakla dolaşma suçlanabilir.